مواد اولیه شیشه پاک کن از چه ترکیبات شیمیایی ساخته شده است؟
در گذشته که استفاده از شیشه پاک کن متداول نبود، مردم از آب و پودر و یا صابون برای تمیز کردن پنجره و شیشهها استفاده میکردند. اما خوشبختانه امروزه انواع مواد شوینده متنوعی برای انواع لکهای شیشه در بازار وجود دارد که هر کدام کارایی خاصی داشته و در کنار بهبود قدرت تمیز کنندگی، سرعت کار را نیز افزایش میدهند. امروزه محلولهایی با قدرتهای مختلف ساخته از مواد اولیه شیشه پاک کن در بازار وجود دارد، که در کنار تمیز کردن هر نوع لکهای، درخشندگی شیشه و نیز ضدعفونی کردن آنها را نیز به همراه دارد. در این مقاله سعی کردیم به معرفی ترکیبات شیمیایی شیشه پاکن بپردازیم. پس تا انتهای مقاله با ما همراه باشید.
شیشه پاکن چیست؟
شیشه پاکن یک محلول شیمیایی است که خاصیت پاک کنندگی قوی، انواع آینهها، سطوح شیشهای و پنجرهها را دارد. این محلول به شیشههای شما را براق میکند. شفافیت آن را دو چندان میکند. این محلولها، قدرت پاک کنندگی قوی داشته که میتوانند انواع لکهها را از سطح شیشه پاک کنند. محلولهای شیشه پاک کن اغلب در رایحههای مختلف تولید میشوند، که در کنار تمیز کردن سطوح، بوی مطبوعی نیز به آنها میدهند. البته شیشه پاکنهایی که جدیدا تولید میشوند علاوه بر خاصیت پاک کنندگی، بوی مطبوع و براق کندگی، خاصیت ضدعفونی نیز دارند. تا هر نوع آلودگی را از روی سطوح پاک کرده و تمیزی را به ارمغان بیاورند.
اجزای کلی شیشه پاکن چیست؟
یک شیشه پاکن مرغوب و با کیفیت، علاوه بر خاصیت پاک کنندگی بالا، بایستی عطر و بوی خوشایند، ایجاد شفافیت، درخشندگی و براقیت شیشهها، و البته قیمت مناسبی داشته باشد. که در کنار هم یک محصول مناسب را تشکیل میدهند، هر کدام از این قابلیتها و ویژگیها توسط یک ماده شیمیایی که در فرمولاسیون تولید استفاده میشوند، ایجاد میشود.
به طور کلی مواد شیمیای موجود در شیشه پاکن، به دو دسته سورفکتانت و حلال تقسیمبندی میشوند. محصولات پاککننده شیشه، حاوی حلالها، سورفکتانتها و آمونیاک برای تمیز کردن سطوح شیشهای هستند. برخی از محصولات همچنین حاوی عطر و رنگ هستند. بلع ناگهانی این مواد، میتواند باعث تحریک جزئی دهان و گلو، ناراحتی معده و استفراغ شود. تماس کوتاه با پوست میتواند باعث قرمزی و سوزش جزئی شود.
۱- حلالها
حلالها وظیفه از بین بردن چربیها، و از بین بردن آلودگیهای سطح شیشه را بر عهده دارند. این مواد به لکههای چربی، چسبیده بر روی شیشه و پنجرههای شیشهای حمله کرده و سطحی براق و شفاف را به وجود میآورند. که با حل کردن آنها در خود میتوانند سطح شیشه را از عوامل آلوده، پاک کنند.
۲- سورفکتانتها
سورفکتانتها وظیفه احاطه عوامل آلوده را بر عهده دارند، شیشه پاک کنها توسط سورفکتانتها عوامل آلودهکننده سطح را احاطه میکنند و پس از آن حلالها میتوانند آنها را در خود حل کنند و اثر تمیز کنندگی خود را بر جای بگذارند. سورفکتانتها مواد شیمیایی هستند که به طور مولکولی آلایندهها را احاطه کرده و نگهدارنده آنها را میشکنند چسبندگی روی سطوح شیشهای اثر سورفکتانت از مواد شیمیایی مانند آمونیاک شل میشود، چسبندگی آلایندهها باعث آزاد شدن یا جابجایی مولکولی آنها میشود.
مواد شیمیایی به کار رفته در ترکیبات شیشه پاکن
۱- ایزوپروپیل الکل
یکی از مهمترین ترکیب انواع شیشه پاک کن، ایزوپروپانول و دیمتیل کربونیل است. این الکل این خاصیت را دارد که به سرعت تبخیر میشود و میتواند انواع چربی و روغن را در خود حل کند. ناگفته نماند که ایزوپروپیل الکل در غلظتهای بالا قابلیت اشتعال زیادی داشته و میتواند برای انسان سمی باشد. این الکل به عنوان حلال در ترکیبات انواع شیشه پاکن استفاده میشود و به دلیل قدرت پاک کنندگی بالا، درخشندگی شیشهها را به همراه دارد. البته بوی تند ایزوپروپانول به تنهایی دارای بوی ناخوشایند و آزاردهنده است که برای حذف این بو از مواد شیمیایی معطر استفاده میشود. بنابراین اغلب در محلولهای شیشه پاک کن، الکل وجود دارد. زیرا الکل در کنار سرعت تبخیر بالا، حلال مناسبی برای چربیها و لکههای موجود روی سطح به شمار میرود.
۲-مونواتانول آمین
یکی دیگر از ترکیبات انواع شیشه پاکن، مونواتانول آمین است. این ماده شیمیایی با توجه به اینکه از آمونیاک ساخته شده است، اما مایعی سمی، اشتعالزا و خورنده است. به همین دلیل در اثر حل شدن در آب خاصیت سمی و اشتعالپذیری خود را از دست میدهد. و به عنوان نوعی حلال باعث تمیزی شیشه میشود. جالب است بدانید که، این ماده در ترکیب سازنده بسیاری از مواد شوینده و صابونهای مصرفی در خانه، لوازم آرایشی و برخی داروها وجود دارد. این ماده شیمیایی که به نام MEA نیز شناخته میشود.
۳- بوتیل گلیکول
بوتیل گلیکول حلالی است که بوی شیرینی دارد. این ماده شیمیایی مسئول بوی شیرین پاککنندههای شیشه است. تولیدکنندگان مواد شیمیایی خانگی از بوتیل گلیکول به عنوان مادهای در رنگها، لکهها، لاکها و پوششهای سطحی و همچنین در جوهرها و محصولات پاککننده استفاده میکنند. قرار گرفتن در معرض بیش از حد برای انسان خطرناک است. بوتیل گلیکول که به مقدار کافی وارد جریان خون شده است باعث فروپاشی گلبولهای قرمز میشود. بوتیل گلیکول یا ۲-بوتوکسیاتانول یک حلال آلی است، که خواص شیمیایی اتر و الکل را با هم دارد. در کنار خوشبو کردن محلول نهایی، بوتیل گلیکول به عنوان حلال برای از بین بردن لکههای چربی و دیگر آلودگیها نقش مؤثری ایفا میکند.
۴- کلر
همهی ما با ماده شیمیایی کلر آشنایی داریم و میدانیم که این ماده شیمیایی به منظور تصفیه کردن آب استخرها و فاضلابها به کار میرود. البته گاهی اوقات در آبهای آشامیدنی شهری نیز از کلر استفاده میشود. که علت آن تمیز کردن و از بین بردن آلودگیها در سطح میکروسکوپی است. برای آنکه کلر در محلول خاصیت پاک کنندگی داشته باشد باید به میزان مشخصی در ترکیبات شیشه پاکن استفاده شود. اما اگر بیشتر از مقدار مجاز مصرف شود، میتواند خورندگی محلول را به همراه داشتهباشد.
۵- آمونیاک
آمونیاک یک ماده شیمیایی که با بوی تندش شناخته میشود، و در صورت عدم استفاده با دقت میتواند باعث مشکلات تنفسی، تحریک پوست و آسیب به چشم شود. حلالی که میتواند باعث تحریک پوست شود و با آسیب کلیه و کبد مرتبط است. این مواد سمی نه تنها سلامتی شما را تهدید میکند، بلکه پس از شسته شدن در زهکشی و ورود به آب، به آلودگی محیط زیست نیز کمک میکند.
۶- کالین
مواد سمی موجود در کالین اگر به درستی مورد استفاده قرار نگیرد، میتواند منجر به چندین مشکل سلامتی شود. قرار گرفتن طولانی مدت در معرض دود آمونیاک میتواند باعث مشکلات تنفسی شود، در حالی که بوتیل سلوسولو با آسیب کلیه و کبد مرتبط است. علاوه بر این، بقایای شیمیایی باقی مانده روی سطوح شیشهای میتواند برای پوست و چشم شما مضر باشد.
مواد شیمیایی مصنوعی موجود در کولین زیست تخریبپذیر نیستند و میتوانند آسیب قابل توجهی به محیط زیست وارد کنند. هنگامی که این مواد شیمیایی وارد آبها میشوند، میتوانند اکوسیستمهای آبی را مختل کرده و به حیات دریایی آسیب بزنند.
نتیجهگیری
به طور کلی مواد شوینده دسته مهمی از مواد شیمیایی هستند، که کاربرد گستردهای در مصارف خانگی دارند، مواد شوینده مانند انواع پودرهای لباسشوئی، تمیزکنندههای سطوح، سفیدکنندهها و شیشه پاک کنها از مهمترین و پرمصرف ترین مواد شویندهها هستند. با گسترش استفاده شیشه در طراحی ساختمانها، آشپزخانهها و تولید وسایل الکترونیکی مانندمانیتورها و ال سی دیها، مبحث نظافت و تمیز کردن آنها نیز گسترش یافته است. شیشه پاک کنها موادی هستند که به شفافیت و براق شدن شیشهها کمک میکنند و به واسطه مواد اولیه شیشه پاک کن به کار رفته در فرمولاسیون آنها قدرت تمیزکنندگی بسیار بالایی دارد.