انواع لوازم آزمایشگاهی چه کاربردی دارند ؟
لوازم آزمایشگاهی ابزارها و تجهیزاتی هستند که در آزمایشگاهها برای انجام آزمایشها، تحقیقات و پژوهشهای مختلف استفاده میشوند. این لوازم در فرایند های گوناگون مانند اندازهگیری و آنالیز نمونهها، محلولها، مواد شیمیایی و بسیاری از جنبههای دیگر علوم آزمایشگاهی مورد استفاده قرار میگیرند. در ادامه به برخی از این وسائل و کاربرد آنها اشاره میکنیم .
همزن مکانیکی از انواع لوازم آزمایشگاهی
همزن مکانیکی “Mechanical Stirrer” یکی از کاربردیترین تجهیزات آزمایشگاهی است که برای مخلوط کردن مایعات و محلولها بهکار میرود .
همزنهای مکانیکی از مواد مقاوم در برابر تاثیرات شیمیایی و حرارتی ساخته میشوند تا بتوانند در آزمایشهای مختلف و در شرایط متفاوت به خوبی عمل کنند .
همزن مکانیکی در فرایندهای گوناگون مانند ادغام کردن یک یا چند سیال با موادی از فازهای دیگر(جامد، مایع، گاز)، اختلاط چند فاز با هم، امولسیون کردن، همگن کردن و یکنواخت کردن محلول از لحاظ دمایی مورد استفاده قرار میگیرد
کاربردهای همزن مکانیکی :
- مخلوطکردن محلولها : همزن مکانیکی بهطور خاص برای مخلوطکردن محلولها و مواد شیمیایی به کار میرود .
- تهیه محلولها: در آزمایشهایی که نیاز به حلالها و محلولهای مختلف دارند، همزن مکانیکی برای تهیه محلولها استفاده میشود .
- تقویت واکنشها: همزن مکانیکی میتواند برای تقویت و افزایش سرعت واکنشهای شیمیایی مورد استفاده قرار گیرد .
- انجام آزمایشهای بیولوژیکی: در آزمایشهای بیولوژیکی مانند کشت سلولها و باکتریها، همزن مکانیکی به منظور ایجاد همگنی محیط و کمک به تغذیه بهتر سلولها مورد استفاده قرار میگیرد .
به طور کلی، همزنهای مکانیکی طوری طراحی شدهاند که در عین استفاده آسان، کاربردهای فراوانی داشته باشند. همچنین، این دستگاه در برابر طیف وسیعی از ترکیبات مانند محلولهایی با خاصیت اسیدی مقاوم بوده و با پوشش مناسبی سطح آن پوشیده میشود .
میتوان بسته به مواد و شرایط آزمایش، سرعت دستگاه و تعداد دورهای چرخش و همچنین ارتفاع سینی را تعیین کرد تا بهترین و مطلوب ترین نتیجه حاصل شود .
شیکر ارلن و بالن یکی از انواع لوازم آزمایشگاهی
شیکر ارلن بالن ، یکی از تجهیزات پرکاربرد آزمایشگاهی در آزمایشگاههای تشخیص، اندازه گیری کمی و کیفی و تحقیقاتی است که برای ترکیب مواد و محلولهای شیمیایی در مدت زمان و سرعتهای متفاوت مورد استفاده قرار میگیرد .
اندازه و سایز این دستگاه متفاوت بوده و دارای یک صفحه نگه دارنده ارلن بالن است که حدود ۹ عدد بالن ۲۵۰ میلی لیتر و یا ۴ عدد ارلن ۵۰۰ میلی لیتر در آن جای میگیرد .
این صفحه نگه دارنده نازک بوده و جنس آن از فولاد ضد زنگ است که بسیار مقاوم بوده و از بروز هرگونه آسیبی جلوگیری میکند و دستگاه نسبت به مواد شیمیایی گوناگون از جمله مواد شیمیایی پر خطر مقاوم تر میشود .
در نهایت، این دستگاه با حرکات منظم یا نامنظمی که شما برای دستگاه تعریف میکنید، مواد را با هم مخلوط میکند . این مخلوط سازی توسط لرزش و حرکت اوربیتالی صورت میگیرد.
حمام التراسونیک
حمام التراسونیک “Ultrasonic Bath” یک دستگاه آزمایشگاهی است که از امواج التراسونیک (فراصوتی) برای تمیز و پاکسازی اشیاء استفاده میکند و مواد را از سطح آنها برمیدارد .
این دستگاه از طریق تولید امواج آکوستیکی با فرکانس بالا (بیش از ۲۰ کیلوهرتز) که قادر به ایجاد فشارها و نوسانات موجود در مایعات است، بر روی اشیاء موجود در حوضچهای از مایع که معمولاً آب است، تأثیر میگذارد . این تاثیر گذاری به دلیل تولید حباب های کاویتاسیون ناشی از امواج فشار فرکانس بالا است که نیرو شدیدی را بر روی آلاینده های چسبنده به بسترهای گوناگون وارد میکند .
به جای آب در حمام التراسونیک، می توان از محلول تمیز کننده استفاده کرد. محلولهای تمیز کننده شامل ترکیباتی هستند که برای افزایش کارایی این دستگاه طراحی شده اند؛ به عنوان مثال، زمانی که این محلول های تمیز کننده حاوی فاکتورهایی مانند سورفکتانت ها باشند، میزان کاویتاسیون یا حباب سازی افزایش پیدا میکند .
کاربردهای حمام التراسونیک :
- تمیز کردن و لایهبرداری: حمام التراسونیک برای تمیز کردن اشیاء کوچک و حذف لایههای آلاینده یا روغن از سطح آنها استفاده میشود. این فرایند بهطور خاص در صنایع مختلفی مانند صنایع پزشکی، اپتیک، الکترونیک، ساعتسازی و صنایع شیمیایی مورد استفاده قرار میگیرد.
- پاکسازی ابزار آزمایشگاهی: حمام التراسونیک در آزمایشگاهها برای پاکسازی و شستشوی ابزار آزمایشگاهی از جمله لولهها، سوزنها و پیپتها استفاده میشود.
- افزایش کارایی روشهای تحلیلی: در آنالیزهای شیمیایی، حمام التراسونیک میتواند به بهبود دقت و حساسیت تجهیزات و کاهش زمان آنالیز کمک کند.
- صنایع فلزی: در صنایع فلزی، حمام التراسونیک بهعنوان یکی از روشهای پاکسازی و شستشوی قطعات فلزی و تمیز کردن قطعات قبل از رنگآمیزی یا پوششدهی مورد استفاده قرار میگیرد.
- صنایع غذایی: در برخی موارد صنایع غذایی نیز از حمام التراسونیک برای پاکسازی و شستشوی مواد غذایی استفاده میشود .
به طور کلی، حمام التراسونیک به عنوان یک ابزار موثر در تمیز کردن و لایهبرداری اشیاء در آزمایشگاهها و صنایع مختلف مورد استفاده قرار میگیرد و فرآیندهای تمیز کردن و شستشو را تسهیل و تسریع میکند .
باید توجه نمود شستشویی که توسط این دستگاه صورت میگیرد قطعات را استریلیزه نمی کند، در نتیجه میکروارگانیسمها و آلودگیهایی از این دست همچنان بعد از شستشو بر روی بستر مورد نظر باقی میمانند؛ پس در صورت نیاز استریل کردن ابزار و وسائل باید به صورت جداگانه نیز انجام شود .
اتوکلاو
اتوکلاو “Autoclave” یک لوازم آزمایشگاهی یا صنعتی است که برای استریلکردن یا سترون سازی ابزار و اشیاء مختلف از طریق بخار و فشار بالا بهکار میرود .
اتوکلاو با تولید بخار آب در داخل یک محفظه، فشار داخل آن را افزایش میدهد و معمولا در دمای بالاتر از ۱۰۰ درجه سانتی گراد کار می کند که در این دما و فشار کلیه انواع میکروبها، باکتریها، قارچها و اسپورها نابود میشوند؛ به این ترتیب، اتوکلاو یک ابزار مؤثر جهت کنترل عفونتها و بهبود بهداشت و سلامت در آزمایشگاهها و صنایع مختلف است .
کاربردهای اتوکلاو عبارتند از:
- استریلسازی وسایل آزمایشگاهی: اتوکلاو بهطور گستردهای برای استریل کردن وسایل آزمایشگاهی مانند پتری دیشها، اندازهگیرها، سوزنها، پیپتها و لولههای آزمایشی استفاده میشود.
- استریلسازی ابزارهای پزشکی: در بخشهای پزشکی، اتوکلاو برای استریلسازی ابزارهای جراحی و وسایل دندانپزشکی مورد استفاده قرار میگیرد .
- تولید داروها: در صنایع داروسازی و تولید محصولات پزشکی، اتوکلاو برای استریلسازی محلولها، قوطیها، ظروف و دستگاههای مختلف مورد استفاده قرار میگیرد.
- تهیه غذاهای استریل: در صنایع غذایی، اتوکلاو برای تهیه و استریلکردن محصولات غذایی در بستهبندیهای مناسب استفاده میشود.
- تولید نانومواد و مواد پیشرفته: اتوکلاو در برخی فرآیندهای تولید نانومواد و مواد پیشرفته نیز مورد استفاده قرار میگیرد.
- استریل کردن لوازم آرایشی و بهداشتی
- استریل کردن بذرها و محیط کشتهای باکتریایی
بهطور کلی، اتوکلاو با ایجاد شرایط فشار و دما مناسب، مواد را بهطور کامل استریل و آماده استفاده میکند و نقش مهمی در کنترل عفونتها و بهبود بهداشت و سلامت دارد.
بن ماری شیکر دار یکی از انواع لوازم آزمایشگاهی
دستگاه بن ماری به تنهایی، به منظور گرم نگه داشتن محلول در یک دمای ثابت با استفاده از آب استفاده میشود. این دستگاه با محدوده دمایی دمای اتاق تا ۱۰۰ درجه قابلیت ثابت نگه داشت دما ماده مورد نظر را در مقدار دلخواه را دارد.
بنماری شیکر دار “Benchtop Shaker” یک دستگاه آزمایشگاهی است که برای مخلوطکردن و تکاندادن نمونهها و محلولها در ظروف آزمایشگاهی بهکار میرود. این دستگاه با تکان دادن محفظهای که شامل نمونه یا محلول میشود، امکان مخلوط کردن مواد مختلف، تهیه محلولها و انجام واکنشهای شیمیایی را فراهم میکند.
کاربردهای بنماری شیکر دار
- مخلوطکردن نمونهها و محلولها: از بنماری شیکر دار برای مخلوطکردن نمونههای مختلف در ظروف آزمایشگاهی، مانند پتری دیشها و لولههای آزمایشی استفاده میشود.
- تهیه محلولها: با استفاده از بنماری شیکر دار میتوان مواد را در محلول آب یا محلولهای دیگر حل کرده و محلولهای مورد نیاز برای آزمایشها را تهیه کرد.
- انجام واکنشهای شیمیایی: بنماری شیکر دار برای تکاندادن و انجام واکنشهای شیمیایی در ظروف آزمایشگاهی استفاده میشود.
- کشتکردن سلولها: بنماری شیکر دار برای ایجاد همگنی محلول و تغذیه بهتر سلولها در کشتکردن سلولها بهکار میرود.
بهطور کلی، بنماری شیکر دار یک لوازم آزمایشگاهی مهم و کارآمد است که در انجام آزمایشها و تحقیقات مختلف در زمینههای شیمی، بیولوژی، پزشکی و سایر علوم آزمایشگاهی مورد استفاده قرار میگیرد.
در نهایت، انواع لوازم آزمایشگاهی به طریقی برای انجام آزمایشها، تحقیقات و بررسیهای مختلف در زمینههای علمی از جمله شیمی، بیولوژی، فیزیک، پزشکی و علوم دیگر مورد استفاده قرار میگیرند؛ شناخت کاربرد هر یک از این ابزارها میتواند به تسهیل و تسریع آزمایشات کمک کند و نتایج را بهبود بخشد.