چرا از پارابن در محصولات آرایشی بهداشتی استفاده میشود؟
حتماً کلمه پارابن (paraben) بارها به گوشتان خورده است. بسیاری از مردم در مورد پارابن و مضرات آن در مواد غذایی چیزهایی را شنیدهاند. اما از نظر علمی نمیدانند که واقعاً چرا پارابن مضر است؟ و چه تأثیری بر سلامتی و حتی پوست انسان دارد؟ کمی قبلتر دغدغه بسیاری از خانمها استفاده از رژلبهای بدون سرب بود، که چگونه تشخیص بدهند رژلبی که استفاده میکنند دارای سرب است یا نه؟ اما این روزها بسیاری از خانمها ترجیح میدهند از محصولات بدون پارابن (paraben) استفاده کنند. آیا محصولات آرایشی بدون پارابن هم وجود دارد؟ آیا پارابن سرطانزا است؟ اینها سؤالاتی است که قرار است در ادامه سپلو به شما پاسخ دهد.
پارابن چیست؟
به طور کلی پارابن یک نگهدارنده است که در محصولات آرایشی و بهداشتی و حتی دارویی استفاده میشود. از لحاظ شیمیایی پارابن، ترکیبی از پاراهیدروکسی بنزواتها یا استرهای پاراهیدروکسی بنزوئیک اسید هستند. پارابنها به عنوان نگهدارندههای مؤثر در بسیاری از فرمولها به کار میروند. پارابنها در شامپو مو، مرطوبکننده، ژلهای اصلاح، داروهای موضعی یا تزریقی، محصولات برنزهکننده، لوازم آرایشی و خمیردندان به کار برده میشوند. از پارابن در بعضی موارد به عنوان نگهدارنده مواد غذایی هم استفاده میشود.
یکی از دلایلی که از پارابن در مواد اولیه آرایشی و بهداشتی و مواد اولیه دارویی استفاده میشود، ارزان بودن آن است. به همین دلیل به عنوان یک ماده نگهدارنده استفاده گستردهای میشود. از سویی دیگر چون محصولات زیبایی و بهداشتی، مکان مناسبی برای تجمع باکتریها بهشمار میروند بنابراین عمر استفاده از آنها کم است. کاربرد پارابن در لوازم آرایشی ماندگاری را بهشدت افزایش میدهد و به دلیل ارزانی، برای تولیدکننده و مصرفکننده بهصرفه خواهد بود.
علت استفاده از پارابن در محصولات آرایشی بهداشتی

- ارزان بودن
- عدم تأثیر بر روی رنگ محصولات
- عملکرد مناسب و متناسب با PH پوست
- مقاومت در برابر هیدرولیز شدن
- حفظ پایداری محصول در دماهای مورد نیاز
- پایداری مناسب در برابر شرایط محیطی و خارجی
برخی از مضرات استفاده طولانی مدت از محصولات حاوی پارابن
۱-پارابنها میتوانند به لایههای زیرین پوست نفوذ کرده و با تخریب لایههای زیرین، آسیبهای جدی پارابنها، به پوست جذب شده و از این طریق، به جریان خون منتقل میشوند.
۲- تحقیقات نشان میدهد که در ادرار انسان، پارابن سالم و متابولیزه نشده وجود دارد این بدان معناست که بدن انسان قادر به از بین بردن پارابن نیست و این مواد شیمیایی را از طریق ادرار دفع میکند.
۳-برخی پارابنها، خاصیت استروژنی دارند، یعنی میتوانند مثل استروژن عمل کنند، این مواد شیمیایی، با افزایش تولید استروژن، سبب تکثیر غیر طبیعی سلولهایی میشوند، که در سرطان به خصوص سرطان سینه، نقش دارند.
۴-برخی پارابنها، پتانسیل ضد آندوژنی دارند یعنی رفتار و عملکرد آندوژن را تقلید میکنند، این عمل باعث میشود، تعادل هورمونهای بدن به هم بریزد و فرد دچار، اختلالات هورمونی شود.
۵- متأسفانه برخی از پارابنها، اگر به مدت طولانی با پوست انسان در تماس باشند، باعث تکثیر و رشد دو برابری و غیر عادی سلولها میشوند و میتوانند، با ایجاد سرطان مرتبط باشند.
۶- بسیاری از پارابنها میتوانند به پوست انسان نفوذ کرده و به جریان خون جذب و منتقل شوند.
۷- برخی پارابنها با تغییر در سیگنالینگ هورمون تیروئید باافزایش استرس اکسیداتیو و آسیب DNA همراه بودهاند.
آیا پارابن موجود در لوازم آرایشی بهداشتی مضر است؟

مطالعات نشان میدهد که پارابنها همانند هورمون استروژن در بدن عمل میکنند. یعنی نوعی هورمون زنانه تولید و تکثیر میکنند. بدن خانمها به خودی خود دارای هورمون استروژن است. که با وجود پارابن این هورمون رشد کرده و باعث تقسیم سلولهای سینه( سرطانی) میشود. همچنین علاوه بر افزایش خطر ابتلا به سرطان سینه، موجب اختلالات هورمونی میشود که منجر به افزایش وزن، بلوغ زودرس و پریودهای نامنظم شود.
همچنین پارابنها میتواند باعث افزایش آسیبهای سطحی ناشی از قرار گرفتن در برابر اشعه ماورائ بنفش شود. که این خود یعنی سرطان پوست. گاهی اوقات پارابنها باعث واکنشهای آلرژیک میشود، که پوست را حساس میکند. مطالعات نشان میدهد که پارابنها ممکن است عوارض جانبی ناسالمی ایجاد کنند، اما FDA معتقد است که استفاده از آنها بیخطر است. با تمام این شواهد متناقض، بسیاری از شرکتها تصمیم گرفتهاند پارابنها را از ترکیب مواد تشکیل دهنده خود حذف کنند.
فواید استفاده از پارابن در محصولات آرایشی و بهداشتی
اگر چه پارابنها برای انسان و پوست بسیار مضر است و گاهی باعث ایجاد حساسیتهای پوستی و هورمونی میشود. اما فوایدی نیز دارد. پارابنها خانوادهای از مواد شیمیایی مرتبط هستند که معمولاً به عنوان نگهدارنده در محصولات آرایشی و بهداشتی استفاده میشوند. مواد نگهدارنده ممکن است در لوازم آرایشی برای جلوگیری از رشد باکتریهای مضر و کپکها استفاده شود تا از محصولات و مصرفکنندگان محافظت شود.

پارابنهای مخلوط شده در محصولات آرایشی بهداشتی اثرات مثبتی نیز دارند. آنها از آلوده شدن؛ کپکها، باکتریها و قارچهای مضر به محصولات شما جلوگیری میکنند. که به محافظت از پوست شما در برابر عفونت کمک میکند. پارابنهایی که بیشتر در لوازم آرایشی استفاده میشوند متیل پارابن، پروپیل پارابن، بوتیل پارابن و اتیل پارابن هستند. به طوری که بر روی برچسبهایی که بر روی محصولات آرایشی بهداشتی وجود دارد، بیش از یک پارابن را در ترکیبات تشکیل دهنده نشان میدهد. پارابنها اغلب در ترکیب با انواع دیگر نگهدارندهها برای محافظت بهتر در برابر طیف وسیعی از میکروارگانیسمها استفاده میشوند.
در چه محصولات آرایشی بهداشتی بیشتر از پارابن استفاده میشود؟
پارابنها در بیشتر محصولات آرایشی بهداشتی که نیاز به ماندگاری زیادی دارد و برای شستشو استفاده میشود، کاربرد دارد. به طور کلی در محصولاتی که بر پایه آب هستند و یا محتوای آب بالایی دارند، مانند انواع شامپوها، نرمکنندهها بسیار کاربرد دارد. زیرا برای ماندگاری بیشتر نیاز به نگهدارنده دارد و پارابن نقش نگهدارنده را بازی میکند. خواص ضد میکروبی آنها در برابر قارچها و باکتریهای گرم مثبت مؤثرتر است. مرطوبکنندهها، پاککنندههای صورت و پوست، ضدآفتابها، دئودورانتها، ژلهای اصلاح، خمیر دندان، لوازم آرایش و بسیاری از محصولات دیگر حاوی پارابن هستند. آنها از طریق پوست جذب بدن میشوند، متابولیزه میشوند و از طریق ادرار و صفرا دفع میشوند. با این حال، استفاده روزانه از یک محصول یا چندین محصول حاوی پارابن منجر به قرار گرفتن در معرض مستقیم و مداوم میشود.
نتیجهگیری
به طور کلی پارابن یک نگهدارنده است که در محصولات آرایشی و بهداشتی و حتی دارویی استفاده میشود. از لحاظ شیمیایی پارابن، ترکیبی از پاراهیدروکسی بنزواتها یا استرهای پاراهیدروکسی بنزوئیک اسید هستند. پارابنها به عنوان نگهدارندههای مؤثر در بسیاری از فرمولها به کار میروند. این ماده به دلیل ارزان بودن و خاصیت نگهدارنده بودن در برابر انواع میکروبها و قارچها مورد استفاده گسترده قرار میگیرد. به خصوص در محصولاتی که بر پایه آب هستند، امکان میکروبی شدن آن بیشتر است. به همین دلیل از پارابن بیشتر استفاده میشود. مانند انواع شامپوها و انواع شویندههای صورت. جالب است بدانید که، محصولات مراقبت شخصی بیشترین سهم را در قرار گرفتن در معرض پارابن دارند، همچنین تحقیقات نشان میدهد، سطح پارابن در بدن زنان، مردان، نوجوانان و کودکانی که به طور منظم از لوازم آرایشی استفاده میکنند و کسانی که این کار را نمیکنند، متفاوت است. به طوریکه؛ دختران نوجوانی که هر روز آرایش میکنند، ۲۰ برابر سطح پروپیل پارابن در ادرارشان در مقایسه با آنهایی که هرگز یا به ندرت آرایش نمیکنند، بیشتر است. همچنین استفاده از لوسیونهای بدن و صورت، محصولات مو، کرمهای ضدآفتاب و آرایش همگی با افزایش قابلتوجه سطح پارابنهای ادراری مرتبط هستند.
پاسخ به برخی از سوالات شما…
در پاسخ به این سؤال باید گفت که بله. زیرا پارابنها یکی از کلاسهای مواد آرایشی هستند که به طور کامل مورد مطالعه قرار گرفتهاند. در اروپا و ایالات متحده، پانلهای علمی متخصص مستقل چندین بار ارزیابی ایمنی را بر روی اعضای مختلف خانواده پارابن انجام داده و ایمنی آنها را تأیید کردهاند. اما توجه داشته باشید که فقط پارابنهای خاصی که تحت ارزیابی ایمنی دقیق قرار گرفتهاند مجاز به استفاده در بریتانیا هستند و دلیل اینکه برخی از پارابنها برای استفاده در بریتانیا مجاز نیستند، صرفاً به این دلیل است که بررسی نشدهاند.
مهم است به خاطر داشته باشید که فقط به این دلیل که یک ماده میتواند فعالیت استروژنی را نشان دهد، به این معنی نیست که سیستم غدد درون ریز را مختل میکند. چگونه میتواند این مورد باشد؟ در واقع، بسیاری از مواد طبیعی پتانسیل نشان دادن فعالیت استروژنی را دارند. این شامل پارابنها و همچنین فیتواستروژنها است که در گیاهان وجود دارد. غذاهای سرشار از فیتواستروژن عبارتند از سویا، سیر و قهوه. حتی برخی ادعاها وجود دارد که فیتواستروژنها برای مبارزه با سرطانهای هورمونی مانند سرطان سینه مفید است. اما تا کنون دلیلی بر اثبات ایجاد سرطان با استفاده از محصولات حاوی پارابن وجود ندارد.